برای دیدن اصل کتاب، و سند روایات به ادامه مطلب بروید.
برای دانلود نسخه موبایل متن زیر اینجا را کلیک کنید
1- امام صادق(ع) فرمودند: مستحب است بر هرکس متعه گرفته باشد و دوست ندارم که فردی از شما از دنیا برود، مگر اینکه یک مرتبه هم شده متعه و صیغه گرفته باشد.
2- از امام صادق(ع) درباره متعه سوال شد حضرت فرمودند: دوست ندارم فردی از شما از دنیا برود و این سنت پیامبر(ص) را عمل نکرده باشد.
3- محمد بن مسلم گفت: امام صادق(ع) به من فرمودند: آیا تا حال متعه کرده ای؟ عرض کردم: نه، حضرت فرمود: از دنیا نروی تا اینکه سنت پیامبر(ص) را عمل کرده باشی.
4- اسماعیل هاشمی گفت: امام صادق(ع) به من فرمودند: آیا از وقتی که از کنار همسر خود بیرون آمده ای متعه کرده ای؟ عرض کردم: در کنار من همرهان و دوستان چندی هستند و من سرگرم با آنها هستم، فرصت و نیازی به آن در خود احساس نکرده ام، حضرت فرمودند: اگر چه بی نیاز هستی؛ اما من دوست دارم که سنت پیامبر اکرم(ص) را زنده بدارید.
5- اسماعیل جعفی می گوید: امام صادق(ع) به من فرمودند: ای اسماعیل امسال متعه داشته ای؟ عرض کردم بله، حضرت فرمودند: مقصودم حج تمتع نیست، عرض کردم: پس مقصود شما چیست؟ حضرت فرمودند: متعه و ازدواج موقت را می گویم. عرض کردم: اگر دختری بربری و جوان باشد چطور؟ حضرت فرمودند: حرف گفته شد، ای اسماعیل صیغه کن با هرچه که یافتی اگر چه زن سندی باشد.
6- ابن بصیر می گوید: خدمت امام صادق(ع) رسیدم، حضرت از من سوال فرمودند: آیا از وقتی که از کنار همسرت بیرون آمده ای صیغه کرده ای؟ عرض کردم: نه، حضرت فرمودند: برای چه؟ عرض کردم: پولم کم بود و به این کار نمی رسید. حضرت مقدار پولی را امر کرده، به من دادند و مرا قسم داده که به منزل نروی مگر اینکه به صیغه عمل کرده باشی، ابن بصیر گفت: همین کار را کردم.
7- عقبه می گوید: از امام باقر(ع) سوال کردم: متعه و ازدواج موقت کردن ثواب دارد؟ حضرت فرمودند: اگر به نیت رضای خدا و مخالفت با فلان باشد، بله، هیچ حرفی با او نمی گوید مگر برای او حسنه ای نوشته می شود. وقتی با او هم آغوش می شود، خدا برای آن کار، گناهش را می آمرزد. وقتی غسل می کند خدا گناهانش را به عدد موهایی که آب بر آن ریخته می شود می آمرزد. عرض کردم: به عدد موهای بدنش!! فرمود: بلی، به عدد موهایی که در بدن دارد.
8- عبد الله بن سنان می گوید: امام صادق(ع) فرمودند: خدا شراب و مسکرات را بر شیعیان ما حرام کرده، در عوض آن، متعه را برای آنها قرار داده است.
9- از امام باقر(ع) است که رسول خدا(ص) فرمودند: وقتی خدا مرا به آسمان بالا برد جبرائیل با من بود و او به من گفت: ای محمد، خدا می فرماید: متعه کنندگان مورد غفران و آمرزش من هستند.
10- موسی همدانی از فردی که نام آن را برد نقل می کند که: امام صادق(ع) فرمودند: هیچ متعه کننده ای نیست، مگر این که وقتی غسل می کند، خدا برای هر قطره آبی که بر او می ریزد، هفتاد فرشته می آفریند که نا روز قیامت برای او استغفار کنند و بر کسی که مانع ازدواج موقت شد و از آن جلوگیری کرد، لعنت بفرستند. تازه ای قدری از ثواب متعه و گناه مانع آن می باشد.
11- بشر بن همزه می گوید: در زمان امام باقر(ع) یکی از رجال قریش به من گفت: دختر عموی من که دارای مال بسیار بود دنبال من فرستاده، پیام داده: که تو می دانی چقدر برای من خواستگار آمده و من همه را جواب رد داده ام، زیرا نیازی به ازدواج ندارم، اما شنیده ام که خدا متعه و ازدواج موقت را در کتاب خود حلال دانسته و پیامبر اکرم(ص) آن را جزء سنت خود قرار داده است، اما عمر از آن جلوگیری کرده و حرام دانسته و من می خواهم صیغه تو شوم تا در این عمل اطاعت خدا و رسول کرده و با عمر مخالفت کرده باشم، به او گفتم: اجازه بده، خدمت امام باقر(ع) برسم و از او سوال کنم. خدمت حضرت رسیده، مشاوره کردم، حضرت فرمود: قبول کن و عمل کن.
12- علی سائی می گوید: به امام رضا(ع) عرض کردم من متعه می کردم و از این کار خسته شدم، بدم آمد، زشت می دیدم، از این رو با خدای خودم بین رکن و مقام عهد کردم و نذر بستم که دیگر ازدواج موقت نکنم و اگر رقبت پیدا کردم فلان قدر مال بدهم و روزه بگیرم. ولی بعد پشیمان شدم؛ زیرا برایم سخت شد. برای اینکه وضعم جوری نبود که بتوانم همسر اختیار کنم، حضرت فرمودند: با خدا عهد کرده ای که اطاعتش نکنی به خدا قسم اگر اطاعتش نکنی معصیت کار خواهی بود.
یعنی عهد و نذر تو باطل است؛ زیرا عمل به نذر و عهد باید از ترک آن ترجیح داشته و بهتر باشد یا حداقل نباید مرجوح و گناه باشد و این نذر، تو را به گناه می اندازد و لذا عمل به آن نذر لازم نیست.
13- حسن بن علی ابن یقطین می گوید: امام موسی ابن جعفر(ع) فرمودند: کوتاه ترین عبارت عقد ازدواج موقت این است که مرد به زن بگوید: اتزوجک متعه علی کتاب الله و سنه نبیه بکذا و کذا الی کذا. یعنی مرد بگوید: آیا به عقد ازدواج موقت من در می آیی به حکم کتاب خدا و سنت پیامبر(ص) به فلان مبلغ و فلان مدت؟ و زن بگوید: بله کافی است.
14- محمد بن مسلم می گوید: امام صادق(ع) فرمودند: عیب ندارد اگر دختر باکره را بدون اجازه ولی صیغه کنی به شرطی که خود او راضی باشد. امام صادق(ع) در جواب جمیل بن دراج که سوال کرده بود: آیا می شود دختر باکره را صیغه کرد؟ حضرت فرمودند: اشکالی ندارد ولی مواظب باشی بر او دخول نکنی زیرا عیب بر او و قوم او می باشد.(توجه داشته باشید که در این مورد نظر مراجع فعلی متفاوت است، یعنی بعضی می گویند دختر باکره را بدون اذن پدر نمی توان صیغه کرد.)
15- امام صادق(ع) فرمودند: عقد ازدواج موقت واقع نمی شود، مگر به دو چیز. به تعیین اجرت و تعیین مدت.
16- محمد بن مسلم ثقفی نقل می کند: وقتی از امام صادق(ع) سوال شد: مقدار مهر در ازدواج موقت چقدر باید باشد؟ حضرت فرمودند: به هر چه که هر دو به آن راضی شوند و به هر مقدار مدتی که خود قرار گذاشته باشند.
17- محمد بن نعمان احول می گوید: از امام صادق(ع) سوال کردم: کمترین چیزی که می شود مبلغ مهر باشد چقدر است؟ حضرت فرمودند: حتی یک کف دست گندم هم می شود مهر باشد.
18- هشام بن سالم از امام صادق(ع) آورده است که: چیز کمی مثل چوب مسواک را هم می شود مِهر قرار داد.
19- ابی بصیر از امام صادق(ع) نقل می کند: مهر متعه می تواند به مقدار یک درهم و بالاتر باشد.
20- ابی بصیر از امام صادق(ع) نقل می کند: مهر متعه می تواند مشتی گندم یا آرد یا خمیر یا خرما باشد.
21- ابن بکار از امام صادق(ع) سوال می کند درباره مردی که به زنی می گوید: یک ماه خود را به صیغه من درآور و زن قبول می کند. بعد از چند سال که از آن گفت و گو گذشته دوباره زن را می بیند. آیا می توان دآن یک ماه را که معین نکرده بودند بدون عقد مجدد همان ایام به حساب آورند؟ حضرت فرمودند: اگر مقصود از آن یک ماه همان چند سال بعد بوده درست است و اگر آن یک ماه را معین نکرده باشد عقد درست نیست.
22- حارث بن مغیره از امام صادق(ع) سوال می کند: آیا شاهد در عقد ازدواج موقت یک مرد و دو زن کافی است؟ حضرت فرمودند: بله، یک مرد هم شاهد عقد باشد کافی است و این برای آن است که زن از موضع اتهام خود را دور بداند و پیش خود نگوید که این گناه است.(در عقد موقت شاهد لازم نیست، این حکم برای آرامش خیال زن است)
23- حمران می گوید: از امام صادق(ص) سوال کردم: آیا صیغه متعه را بدون شاهد و دو نفری زن و مرد میان خود می توانند بخوانند؟ حضرت فرمودند: نه مگر افرادی مثل تو باشند.(افرادی مثل تو باشند؛ یعنی، مومن، متقی و مواظب حلال و حرام باشند و این را هم برای احراز از فتنه، تهمت و گرفتاری می فرمایند و گرنه حتی در عقد دائم هم شاهد مستحب است چه برسد به عقد موقت)
24- زن به عقد ازدواج موقت جزء چهار زن عقد دائم نمی باشد؛ زیرا متعه ارث و طلاق ندارد.
25- حماد بن عیسی از امام صادق(ع) سوال می کند: آیا صیغه جزء چهار زن می باشد؟ حضرت فرمودند: نه از چهار حساب می شود و نه از هفتاد تا.
26- ابی بصیر می گوید: از امام صادق(ع) سوال کردم: آیا متعه از چهار زنی است که مرد می تواند بگیرد؟ حضرت فرمودند: هزار تا زن را هم در یک زمان می توانی به ازدواج موقت خود در بیاوری.
27- در روایتی از امام صادق(ع) و امام کاظم(ع) آمده که: از چهار تا می باشد؛ ولی این روایت حمل به تقیه می شود؛ زیرا کثرت روایات به حد تواتر است و یقین آور است.
28- محمد بن مفضل از امام کاظم(ع) سوال کرد: آیا می شود زن زیبا که فاجره و زانی است را یک روز یا دو روز صیغه کرد؟ حضرت فرمودند: اگر مشهور به زنا است آن را متعه نکن و با او ازدواج نکن.
29- حسن بن جریر می گوید: از امام صادق(ع) سوال کردم: آیا با زن زناکار می شود ازدواج موقت کرد؟ حضرت فرمودند: خودت دیدی که زنا می دهد؟ گفتم: نه، مردم می گویند، حضرت فرمودند: عیبی ندارد، می توانی آن را صیغه کنی؛ ولی او را حفظ کن، ببر در خانه در را به روی او ببند.
30- حسن می گوید: از امام صادق(ع) سوال کردم: آیا جایز است با زن فاجره ازدواج کرد؟ حضرت فرمودند: بله، به شرط اینکه مانع شوی از گناه و نگهش بداری تا عده او تمام شود و رحم او از آب فجور و گناه پاک گردد و توبه کرده باشد.
31- محمد بن مسلم از امام باقر(ع) روایت می کند که: حضرت از ازدواج با کسی که شهرت به زنا داشته باشد یا برای او حدی جاری شده باشد نهی فرمودند.
32- ابان بن تغلب می گوید: به امام صادق(ع) عرض کردم: آیا با زنی که به عقد موقت با او ازدواج کرده شده، می شود اجرت او را زیاد کرده تا مدت متعه را زیاد کنیم؟ حضرت فرمودند: نمی شود دو شرط در یک شرط و همین طور دو عقد در یک عقد نمی شود. عرض کردم: پس چه باید کرد؟ حضرت فرمودند: مدت عقد او را ببخش، نامحرم می شود و شرط را دوباره ببند. مقصود از شرط در اینجا عقد است؛ یعنی او را دوباره عقد کن.
33- عمر بن حنظله می گوید: از امام صادق(ع) سوال کردم: زنی را که مدت یک ماه تزویج کردم و او تمام مهر را از من می خواهد و من می ترسم که اگر اجره او را بدهم یک ماه پهلوی من نماند، حضرت فرمودند: مهر را نگه دار و همه مهر را به او نده. به اندازه ای که خلاف قرارداد کرد از او کم بگذار.
34- سماعه می گوید که فردی از امام صادق(ع) مسائلی را سوال کرد تا اینکه گفت: اگر در عقد موقت، زن شرط کند که هر لذتی که می خواهی از من ببر ولی فرج خود را در فرج من نکن، آیا این شرط درست است؟ امام فرمودند: حق مرد نیست، مگر آنچه که شرط شده است و باید شرطی که شده مراعات شود.(اگر بعدا زن اجازه دهد اشکالی ندارد)
35- عیسی ابن زید می گوید: به امام باقر(ع) نوشتم که زنی در منزل مردی خدمت می کند، مرد دوست ندارد به نامحرم نگاه کند و لذا از او تقاضا کرد که به عقد موقت او در بیاید و زن به شرطی که با او همخوابه نشود قبول می کند. آیا این گونه شرط درست است؟ حضرت در جواب او نوشتند: عیبی ندارد، شرط درست است؛ زیرا صیغه عقد، ازدواج موقت است.(این شرط در عقد دائم صحیح نیست و موجب بطلان عقد می شود)
36- ابن ابی عمیر می گوید: امام صادق(ع) فرمودند: عیبی ندارد زنی را که عقد موقت شده تمام مهر به او داده نشود و به عهده و ضمه گرفته شود؛ ولی به اندازه مدتی که در کنار او بوده مهر زن را بدهد، زیرا اگر بمیرد زن از او ارث نمی برد.
37- ابان بن تغلب از امام صادق(ع) سوال می کند: اگر زن زیبایی در راه دیده شود که راضی به ازدواج موقت باشد؛ ولی معلوم نیست شوهر دارد یا نه، چه باید کرد؟ حضرت فرمود: لازم نیست تحقیق کنی، حرف او که می گوید شوهر ندارم برای تو کافی است.
38- محمد اشعری می گوید: از امام کاظم(ع) سوال کردم: از ازدواج موقت با زنی را که متهم است که شوهر دارد، آیا می شود با او همخوابه شد؟ حضرت فرمودند: آیا می توانی تحقیق کنی که شوهر ندارد؟(یعنی اگر می شود تحقیق کن وگرنه لازم نیست)
39- محمد بن شمعون گفت: امام کاظم(ع) به بعضی از یارانش نوشتند: زیاده روی در متعه نکنید و برای برپایی سنت پیامبر(ص) عمل کنید و آن کار شما را از همسران خود باز ندارد که باعث عصبانی شدن آنها گردد و آنها در اثر عصبانیت حق را انکار کنند و بر ما که شما را بر آن کار داشته ایم نفرین کرده و لعنت بفرستند.
40- علی بن یقطین می گوید: از امام کاظم(ع) از متعه سوال کردم، حضرت فرمودند: تو را با این کار ها چه کار، خدا تو را از آن بی نیاز کرده است. عرض کردم: می خواهم بدانم که آیا حلال است یا نه؟حضرت فرمود: بله در کتاب علی(ع) این عمل حلال است.(علت این که امام او را از این کار بازداشتند موقعیت خطیر او بود؛ زیرا او وزیر هارون الرشید بود و هارون او را از خود می دانست و او برای خدمت به خلق خدا به دربار هارون رفته و سخت تقیه می کرد و شیعه بودن خود را مخفی می داشت ).
41- فضل می گوید: شنیدم از امام صادق(ع) درباره متعه و امثال آن کارها، که می فرمود: اگر فردی از شما را در محل عورت و جای زشت دیده شود خجالت نمی کشد؟ و حیاء نمی کند؟ و بعد از آن چگونه می تواند به صورت برادران صالح خود نگاه کند؟
42- سهل بن زیاد می گوید: از چند نفر از اصحاب امام صادق(ع) شنیدم که حضرت به اصحاب خود می فرمودند: شما از متعه کردن در مکه و مدینه، به خاطر من چشم پوشی کنید؛ زیرا شما با من در رفت و آمد هستید. می ترسم شما را بگیرند و اتهام زنا بزنند و بعد بگویند این یکی از اصحاب و پیروان امام جعفر صادق می باشد.
علت نهی امام صادق(ع) از ازدواج موقت در مکه و مدینه، حادثه ای بود که برای ابان بن ثغلب که یکی از راویان حدیث و اصحاب امام صادق(ع) بود که در مکه پیش آمده بود.
در مکه زنی بود ثروتمند که هروقت ابان به مکه می رفت او را متعه می کرد. اختلاف بین آنها پیدا شد و زن برای اذیت و گرفتن مال زیادتر، نقشه ای کشیده او را در صندقی کرد، چند حمال آورده صندوق را به درب مسجد بردند. زن از بیرون صندق به ابان گفت: اینجا در بزرگ مسجد، صفا است تو را آورده ام اینجا، می خواهم فریاد بزنم و بگویم که این ابان است که به منزل من آمده می خواست با من زنا کند و آبروی تو را ببرم. ابان از داخل صندق به او گفت من ده هزار درهم به تو می دهم، این کار را نکن، زن پول را گرفته ابان را آزاد کرد.
این خبر به امام صادق(ع) رسید و لذا حضرت به اصحاب فرمود: به خاطر من این کار را در مکه و مدینه نکنید.
43- این حدیث را چند نفر از راویان از امام صادق(ع) نقل کرده اند که: امام به اسماعیل جعفی و به عمار ساباطی فرمودند: به هر دو نفر شما تا وقتی با من رفت و آمد دارید ازدواج موقت حرام است و این حرمت از آن جهت است که می ترسم شما را بگیرند و به عنوان حد زنا، شلاق بزنند و شما را مشهور به زنا کنند و بعد بگویند این افراد از یاران جعفر بن محمد هستند.
